Witaminy to grupa organicznych związków chemicznych o różnorodnej budowie, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania żywego organizmu. Mogą być pochodzenia naturalnego lub otrzymywane syntetycznie. Witaminy są egzogenne (organizm ich nie syntezuje lub nie syntetyzuje ich wystarczająco), w związku z czym muszą być dostarczane. Przeciwne działanie do witamin wykazują antywitaminy. Witaminy nie pełnią funkcji odżywczych ani energetycznych, a jedynie regulacyjne, działając jako biokatalizatory procesów metabolicznych w komórkach. Niemniej jednak, bez tych substancji niemożliwa byłaby harmonijna praca całego organizmu.
Brak określonej witaminy w organizmie to awitaminoza, niedobór – hipowitaminoza, zaś nadmiar – hiperwitaminoza.
Pierwsza odkryta witamina B1 została wydzielona przez polskiego biochemika Kazimierza Funka w 1913 roku. Wprowadził on również nazwę tej grupy związków (łac. vitae – ‘życie’ i amina – witamina B1 zawierała grupę aminową).
Ze względu na rozpuszczalność dzielą się na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (witaminy A, D, E i K) i rozpuszczalne w wodzie (witaminy B i C). Należy również zaznaczyć, że niektóre grupy witamin, np. C, A i E wykazują pożądane właściwości antyoksydacyjne, chroniące organizm przed działaniem szkodliwych wolnych rodników.
Witamina B1 (tiamina)
Korzyści: witamina B1 jest niezbędna do funkcjonowania mózgu, nerwów, serca i mięśni. Ta witamina wpływa na metabolizm energetyczny, przekształcając tłuszcze, węglowodany i białka w energię,
Średnie dzienne zapotrzebowanie: 1,5-2 mg / dzień.
Witamina B2 (ryboflawina)
Korzyści: witamina B2 wspiera własne funkcje przeciwutleniające organizmu i potrzebujemy jej do utrzymania życia naszych błon śluzowych i tkanek, takich jak skóra, paznokcie lub włosy. Podobnie, witamina B2 Jest ważna dla prawidłowego utrzymania układu nerwowego i immunologicznego,
Średnie dzienne zapotrzebowanie: 1,8 mg / dzień.
Witamina B3 (niacyna)
Korzyści: witamina B3 uczestniczy w metabolizmie energetycznym. Jego podstawową funkcją jest przekształcanie żywności w energię. Witamina B3 jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania mózgu i obwodowego układu nerwowego. Reguluje poziom cholesterolu i cukru we krwi. Witamina jest wchłaniana w jelicie i żołądku,
Średnie dzienne zapotrzebowanie: 15 mg / dzień.
Witamina B5 (kwas pantotenowy)
Korzyści: podstawową funkcją witaminy B5 jest przekształcanie żywności w energię. Pomaga organizmowi rozkładać tłuszcze, węglowodany i białka, dzięki czemu nasz organizm może je wykorzystać, jako energię oraz do odbudowy tkanek, mięśni i narządów. Witamina ta odgrywa również ważną rolę w różnych reakcjach chemicznych zachodzących w organizmie,
Średnie dzienne zapotrzebowanie: 50 mg / dzień.
Witamina B6 (pirydoksyna)
Korzyści: witamina B6 jest wykorzystywana przez organizm do tworzenia koenzymów i ułatwiania metabolizmu białek. Wspiera enzym zaangażowany w transport tlenu i enzym niezbędny do tworzenia kilku neuroprzekaźników w mózgu. Jest to również determinantem regulacji układu nerwowego. Wpływa na poprawę nastroju, może zapobiegać i leczyć niedokrwistość poprzez wspomaganie produkcji hemoglobiny, stosowana jest również do leczenie PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego). W czasie ciąży, zwłaszcza początkowego okresu stosuje się ją pomocniczo w niwelowaniu nudności i wymiotów,
Średnie dzienne zapotrzebowanie: 2,1 mg / dzień
Witamina B7 (biotyna, witamina H)
Korzyści: poprawia kondycję skóry, włosów i paznokci, wspiera gospodarkę glukozową i zmniejsza objawy neuropatii. Witamina ta, wykazuje korzystny wpływ na poprawny metabolizm, a dokładnie bierze ona udział w rozpadzie aminokwasów, syntezie kwasów tłuszczowych i procesie glukoneogenezy, wpływając na prawidłowe dostarczanie energii organizmowi,
Średnie dzienne zapotrzebowanie: przeciętnie w diecie spożywamy ok 35–70 µg/dzień
Witamina B12 (cyjanokobalamina)
Korzyści: witamina B12 jest składnikiem odżywczym, który pomaga utrzymać zdrowe neurony i komórki krwi. Zapobiega anemii, poprzez wspomaganie procesu tworzenia czerwonych krwinek. Jej niedobór prowadzi do osłabienia kości, poprzez zmniejszenie gęstości mineralnej kości, co prowadzi w konsekwencji do powstania osteoporozy,
Średnie dzienne zapotrzebowanie: 0,0005 mg / dzień.
Kwas foliowy (kwas pteroiloglutaminowy, folan, folacyna, witamina B9)
Korzyści: jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układów krwiotwórczego i nerwowego oraz do rozwoju wszystkich komórek ustrojowych. Szczególnie ważny jest w okresie planowania ciąży oraz prawidłowego rozwoju płodu – zapobiega wadom cewy nerwowej,
Średnie dzienne zapotrzebowanie: zalecane spożycie dla osób dorosłych wynosi 400 μg dziennie, a dla kobiet ciężarnych zapotrzebowanie wzrasta do 600 μg/doba.
Witamina C (kwas askorbinowy)
Korzyści: witamina C jest niezbędna do syntezy kolagenu. Witamina ta, pochłania żelazo i działa jako przeciwutleniacz. Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, zapobiega chorobom układu krążenia, prenatalnym problemom zdrowotnymi oraz chorobom oczu.
Należy pamiętać, że nasz organizm sam nie produkuje witaminy C i nie akumuluje jej, dlatego musimy ją codziennie uzupełniać,
Średnie dzienne zapotrzebowanie: 60-70 mg / dzień.
